Fırsat maliyeti
9+ yaşBir seçimi yaptığında vazgeçtiğin en iyi alternatifin değeri.
Kısaca
Fırsat maliyeti, sınırlı kaynakla bir seçeneği tercih ettiğinde vazgeçtiğin en iyi alternatifin değeridir. Para kadar zaman ve enerji için de düşünülebilir. Aynı 5 TL hem bugünkü atıştırmalığa hem yarınki oyuncağa tamamen ayrı ayrı harcanamaz. Bu, bütün keyif harcamalarının yanlış olduğu anlamına gelmez. Bazen bugünkü etkinlik çocuk için daha değerlidir; bazen bir hedef için beklemek ister. Amaç yetişkinin tercih ettiği cevabı söyletmek değil, seçenekleri görünür kılmaktır. Gelecekteki bir kazancı kesin sonuç gibi göstermek de doğru olmaz. Bir seçimin hayalî getirisi ile gerçek ve gerekli bir ihtiyacın değeri aynı şekilde ölçülemez.
Örnek cümle
“Aynı 5 TL’yi bugün harcarsan yarın hedefin için kullanamazsın.”
Çocuklar için neden önemli?
Fırsat maliyetini konuşurken suçluluk yaratmamak önemlidir. Çocuğun her kurabiyede gelecekteki evini kaybettiğini söylemek gerçekçi değildir. Küçük bir bütçede iki somut seçenek yeterlidir. 10 TL varken 4 TL’lik bir etkinlik seçilirse hedef için 6 TL kalır. Etkinlik alınmazsa 10 TL ayrılabilir. İki sonuç arasındaki 4 TL farkı ve etkinliğin sağlayacağı deneyimi birlikte düşünün. Parasal toplam her zaman tek ölçü değildir: arkadaşla zaman geçirmek veya dinlenmek de değerli olabilir. Aynı şekilde daha fazla çalışma, okul ve dinlenme zamanını azaltabilir; çocuk bu nedenle çalışmaya zorlanmaz. Her kararı kusursuz hesaplamak mümkün değildir. Beklemek de bir seçimdir ama bu söz acele satın alma baskısı kurmak için kullanılmaz. Kısıtlı gelir nedeniyle seçenek bulunmaması çocuğun yanlış tercih yaptığı anlamına gelmez. Yetişkin temel ihtiyaçları güvenceye alır.
Nasıl anlatabilirsiniz?
Önce çocuğun gerçekten ilgilendiği iki güvenli seçenek bulun. Her biri için gereken para ve zamanı yazın. Sonra “Bunu seçince öbür seçenek için ne değişiyor?” diye sorun. Cevabı yetişkin önceden belirlemesin. Biriktirme örneğinde 24 TL hedefe haftada 3 TL ayrılıyorsa sekiz ödeme gerekir. Bir haftanın payı başka yere ayrılırsa, diğer koşullar aynıysa bir ödeme dönemi eklenebilir; hedef sonsuza kadar kaybolmaz. Sonraki hafta plan değişebilir ve yetişkin katkısı önceden konuşulabilir. Zaman örneğinde bir saat oyunla bir saat başka etkinlik arasında seçim yapın; bütün boş zamanın para kazanma fırsatı diye değerlendirilmesi gerekmez. Karardan sonra sonucu sakin biçimde gözden geçirin: beklenti neydi, ne oldu, bir dahaki sefer ne değişebilir? KidCash hedef çizelgesi tutar ve ilerlemeyi gösterebilir, fakat bir deneyimin kişisel değerini ölçmez veya doğru seçimi çocuk adına vermez.
Sık karşılaşılan yanılgılar
- “Yalnız büyük alışverişte önemlidir.” Küçük tekrarlar da toplamı etkileyebilir; her küçük keyif harcamasını sorun saymayın.
- “Karar vermeyince hiçbir şeyden vazgeçmem.” Beklemek de seçenekleri etkileyebilir; yine de düşünmek için zaman ayırmak uygundur.
- “Bu kavram çocuğu suçlu hissettirmek içindir.” Amaç seçenekleri anlamaktır; baskı ve utandırma kararın yerini almamalıdır.
İlgili terimler
Ebeveynler için diğer kaynaklar
Yaşa göre harçlık
Önerilen tutar ve ev işleri
Ev işi düzeni kurma
Sürdürülebilecek bir düzen
Büyükanne ve büyükbabadan para hediyesi
Hediye parası nasıl düzenlenir?
Para sözlüğü
Çocuklara anlaşılır 40’tan fazla terim
Ücretsiz yazdırılabilirler
Çalışma sayfaları, tablolar ve takip sayfaları
Hesaplayıcılar
Harçlık, birikim ve bileşik faiz
Yenilikleri takip edin
Ayda yaklaşık iki kez yeni ücretsiz rehberler, yazdırılabilirler ve bazen fırsatlar gönderiyoruz. İstenmeyen posta yok, istediğiniz zaman çıkın.
Üç e-posta türü vardır: 30 günlük karşılama serisi, iki haftada bir bülten ve isteğe bağlı günlük blog yazıları. Kayıttan sonra istediklerinizi seçin. Her birinden tek tıkla çıkabilirsiniz.