Geldbegrippen voor kinderen

Een eigendomsdeel van een onderneming met rechten en risico’s volgens de voorwaarden. De koers kan stijgen of dalen en een goed bedrijfsresultaat garandeert niet dat de prijs direct stijgt.

«In ons fictieve overzicht volgen we één aandeel van een bedrijf zonder het echt te kopen.»

Een financiële onderneming die onder toepasselijke regels diensten kan bieden zoals betaal- en spaarrekeningen en leningen. Niet ieder product betaalt rente of heeft dezelfde kosten en bescherming.

«We vergelijken de voorwaarden van een spaarrekening bij de bank voordat we die openen.»

Wat iemand nodig heeft om veilig en gezond te leven en passend mee te kunnen doen, zoals voeding, onderdak, zorg en geschikte kleding. De precieze invulling hangt af van de situatie.

«Een lunch is nodig; welk extraatje je daarbij graag wilt is een andere vraag.»

Een bedrag dat volgens wettelijke regels door een overheid wordt geheven, bijvoorbeeld op inkomen, bezit of aankopen. Soorten, berekening en verplichtingen verschillen per situatie en land.

«Als in een fictief Amerikaans voorbeeld 7% boven op 1 $ wordt geheven, is het totaal 1,07 $.»

Geld in een product of bezit steken met de verwachting van opbrengst, terwijl de waarde en opbrengst onzeker kunnen zijn. Je kunt ook een deel van het ingelegde bedrag verliezen.

«Met een aandeel bezit je een klein deel van een bedrijf; de waarde kan stijgen of dalen.»

Een pas waarmee je via een gekoppelde betaalrekening kunt betalen of geld opnemen, volgens de voorwaarden en limieten van de bank. Verwerking kan direct of met een tussenstap gebeuren.

«We kijken hoe deze betaling met de betaalpas op het rekeningoverzicht verschijnt.»

Een bankrekening voor geld dat binnenkomt en voor dagelijkse betalingen, volgens de voorwaarden van de bank. De rekening kan kosten en beperkingen hebben en is niet hetzelfde als een potje in een gezinsapp.

«We bekijken welke betalingen op deze betaalrekening zijn geregistreerd.»

Een papieren of digitaal aankoopbewijs met gegevens over een transactie, zoals product, bedrag, datum en verkoper. Het kan helpen bij controle, zonder automatisch recht op retour of terugbetaling te geven.

«Bewaar de bon zodat we de aankoop en eventuele voorwaarden kunnen controleren.»

Een bedrag vóór de toepasselijke inhoudingen of aftrekposten. Bij loon is bruto de afgesproken beloning voordat bijvoorbeeld belastingen, premies of andere inhoudingen worden verwerkt.

«In dit fictieve voorbeeld is het bruto 100 € en zijn de inhoudingen 20 €, dus blijft 80 € netto over.»

Een plan voor de bedragen die je wilt of moet gebruiken, bewaren of verdelen, zodat je keuzes kunt vergelijken voordat je betaalt.

«Voor het feest is 100 € beschikbaar; laten we samen een budget maken.»

Een schriftelijke betaalopdracht waarmee iemand de bank vraagt een bepaald bedrag aan een ontvanger te betalen. Verwerking en acceptatie hangen af van de bank, het land en het soort cheque.

«In dit Amerikaanse voorbeeld stuurt opa een cheque als verjaardagscadeau.»

Fysiek geld dat je kunt vasthouden, zoals bankbiljetten en munten. Het is een manier om te betalen of te bewaren, naast bedragen op rekeningen.

«Vandaag betalen we contant en tellen we samen het wisselgeld.»

Een betaalmiddel waarmee je bedragen volgens een kredietovereenkomst kunt besteden en later terugbetaalt. Limiet, afrekening, rente en kosten hangen af van het contract.

«Een creditcardbetaling kan een terugbetalingsverplichting geven; een betaalpas gebruikt doorgaans het saldo van de rekening.»

Vrijwillig geld of geschikte spullen geven aan een persoon, initiatief of organisatie om te helpen, zonder terugbetaling of een wederdienst af te spreken.

«We bekijken samen of we een vrijwillig bedrag uit Geven aan de voedselbank willen doneren.»

Een apparaat waarmee je volgens de voorwaarden van je bank contant geld kunt opnemen. Je rekening wordt daarvoor belast; de automaat maakt geen nieuw geld voor je.

«Ik neem 20 € op bij de geldautomaat; dat bedrag gaat van mijn rekening af.»

Een organisatie of initiatief dat mensen, dieren, het milieu of een andere maatschappelijke zaak wil helpen. Je kunt vrijwillig geld, spullen of tijd bijdragen na controle van de bestemming.

«Als je wilt, kunnen we een deel van Geven aan een gecontroleerd dierenopvangproject besteden.»

Het kapitaal waar een spaar- of leenberekening over gaat, onderscheiden van rente en andere kosten. Bij een lening kan ook de nog openstaande hoofdsom worden bedoeld.

«In dit fictieve voorbeeld is de hoofdsom 100 €; met 5 € rente is het totaal 105 €.»

Een stijging van het algemene prijsniveau over een periode, waardoor je met hetzelfde geld gemiddeld minder kunt kopen. Niet elke prijs stijgt evenveel en één duurder product beschrijft niet de hele inflatie.

«Deze prijs is hoger dan vroeger; laten we bekijken hoeveel daarvan een vergelijking van hetzelfde product is.»

Bedragen die in een bepaalde periode als inkomsten worden ontvangen. Voor een gezinsbudget moet je de bron onderscheiden: loon, zakgeld en een cadeau zijn niet hetzelfde, en eigen overboekingen zijn geen nieuwe inkomsten.

«Deze week kwam 5 € zakgeld en 2 € voor een afgesproken extra klus binnen.»

Een mogelijkheid om geld of een betaling nu te gebruiken met de verplichting later volgens afgesproken voorwaarden terug te betalen. Er kunnen rente, kosten en andere verplichtingen gelden.

«Een kredietlimiet is ruimte om te lenen, geen extra inkomen dat je bezit.»

Iets gebruiken dat van iemand anders is, met de afspraak om het terug te geven. Bij geld spreek je ook af hoeveel en wanneer wordt terugbetaald en welke kosten gelden.

«In ons rekenvoorbeeld leen je 5 € en spreek je af wanneer je die terugbetaalt.»

Een afspraak waarbij een partij een bedrag uitleent en de andere het volgens voorwaarden terugbetaalt. Bedrag, termijnen, rente, kosten en eventuele zekerheden moeten duidelijk zijn.

«Bij een autolening wordt geld geleend voor de aankoop; wie eigenaar is en welke zekerheden gelden hangt van het contract af.»

Een bedrag dat overblijft na de beschreven inhoudingen of aftrekposten. Bij loon vergelijk je bruto, de werkelijke verwerking en het nettobedrag dat wordt uitbetaald.

«In dit verzonnen voorbeeld blijft van 100 € bruto na 18 € inhouding 82 € netto over.»

De waarde van de bezittingen die je meetelt, min de schulden die erbij horen, op een bepaald moment. Het is iets anders dan het inkomen dat over een periode binnenkomt.

«In dit fictieve voorbeeld zijn er 100 € bezittingen en 30 € schulden: het nettovermogen is 70 €.»

Geld uit een rekening of potje halen, volgens de voorwaarden die voor die plek gelden. Dat is niet automatisch uitgeven: contant opgenomen geld kan nog steeds van jou zijn.

«We nemen 20 € uit het spaargeld voor de afgesproken reisuitgave en houden bij waar het blijft.»

De waarde van de beste andere mogelijkheid die je laat liggen door een keuze te maken. Je telt niet alle denkbare alternatieven bij elkaar op.

«Als je met je laatste 5 € iets lekkers koopt, kun je met diezelfde 5 € niet ook het gewenste boek kopen.»

Een vergoeding die volgens een afspraak kan worden betaald over een geldbedrag, bijvoorbeeld op spaargeld of voor een lening. Bedrag, richting en voorwaarden moeten duidelijk zijn.

«Bij een fictieve rente van 5% over 40 € wordt voor de afgesproken periode 2 € toegevoegd.»

Rente die meetelt in het saldo waarover in een volgende periode opnieuw rente wordt berekend. Je ontvangt dan rente over de oorspronkelijke som én over eerder toegevoegde rente.

«Bij 100 € en een fictieve 10% rente per jaar wordt het saldo na twee jaar 121 €, als alle rente blijft staan.»

Het bedrag dat op een bepaald moment voor een specifieke rekening, portemonnee of geldpotje wordt bijgehouden. Je moet weten welke plek en welke transacties het saldo omvat.

«Het saldo van je potje Sparen is 42 €.»

Een bedrag of andere verplichting die je aan iemand moet voldoen. Bij een geldschuld kunnen afspraken gelden over hoofdsom, kosten, rente en betaalmomenten.

«In het voorbeeld leen je 5 €; totdat je die hebt terugbetaald, is er een schuld van 5 €, zonder extra kosten.»

Iets waarvoor je een bedrag wilt bewaren, met een begrijpelijk doelbedrag en een haalbaar plan. Dat kan een aankoop, ervaring of reserve voor later zijn.

«Voor een LEGO-set van 24 € zijn vanaf nul acht spaarinleggen van 3 € nodig.»

Een rekening bedoeld om geld voor later te bewaren, met voorwaarden over rente, kosten en toegang. Je moet het specifieke product bekijken en niet iedere rekening werkt hetzelfde.

«We controleren welk tarief, welke periode en welke voorwaarden voor deze spaarrekening gelden.»

Een deel van het geld bewaren voor later in plaats van het nu uit te geven, bijvoorbeeld voor een doel of reserve. Het bedrag en de mogelijkheid om te sparen verschillen per persoon.

«Je hebt vier weken iets opzijgezet; laten we samen kijken hoeveel er voor je doel is.»

Geld toevoegen aan een rekening of een potje. Het saldo op die plek kan daardoor stijgen, maar een verplaatsing van eigen geld is niet automatisch nieuw inkomen.

«We zetten een deel van het zakgeld in het potje Sparen en noteren die storting één keer.»

Een afzonderlijke financiële gebeurtenis, zoals een betaling, storting, overboeking, vergoeding of correctie. Welke gegevens en verwerking erbij horen hangt af van de rekening of administratie.

«Deze aankoop en deze overboeking zijn twee transacties, maar alleen de aankoop is hier een uitgave aan iets.»

Een bedrag dat je gebruikt om voor iets te betalen, zoals een aankoop of dienst. Een verplaatsing tussen eigen rekeningen is niet automatisch een nieuwe uitgave.

«In dit voorbeeld is vervoer deze maand onze grootste uitgave.»

Geld gebruiken om voor een product, dienst of ervaring te betalen. Een aankoop kan een behoefte of een wens betreffen; niet elke uitgave is een fout of een mislukte spaarpoging.

«Binnen onze afspraak kun je vandaag 2 € uit Uitgeven voor een extraatje gebruiken.»

Geld of een vergoeding ontvangen voor werk, een afgesproken taak of een geleverde dienst. Niet ieder bedrag dat binnenkomt is verdienste en niet alle waardevolle inspanning wordt betaald.

«Voor die vooraf afgesproken extra klus heb je 3 € verdiend.»

Dingen of ervaringen die je graag wilt, terwijl ze in die situatie niet noodzakelijk zijn. Een wens mag plezier geven en is geen bewijs van egoïsme of verkeerd omgaan met geld.

«Een extra spel is een wens; een passende maaltijd is een behoefte.»

Wat na de relevante kosten van de opbrengst overblijft in een beschreven berekening. Omzet en winst zijn verschillende bedragen; de gebruikte periode en kosten moeten duidelijk zijn.

«In ons verkoopspel is er 10 € omzet en 2 € totale kosten: dan is de winst 8 €.»

Geld dat een kind op afgesproken momenten van een ouder krijgt, bijvoorbeeld wekelijks of maandelijks, met duidelijke afspraken over waarvoor het bedoeld is.

«Je krijgt elke zaterdag 5 € zakgeld voor de afgesproken extra’s.»